Hvussu tú finnur opnar dátur (Open Source Data)

Opnar dátur eru ein gullmuni til at betra kortverkætlanir og geva nógvar upplýsingar, frá landafrøðiligum dátum til demografiskar hagtøl. Henda stig-fyri-stig leiðbeining vísir tær, hvussu tú finnur, heintar og fyrireikar opnar dátur til tínar kortverkætlanir.

Stig 1: Ásanna tínar dátutørvar

Áðrenn tú fer út á hav av opnum dátum, er avgerandi at hava eina greiða fatan av, hvat tú leitar eftir. Hevur tú áhuga í umhvørvisdátum, býarinnviðum ella kanska fólkahagtølum? At definera tínar tørvar gerst leitingina meira stýrda og sparir tær tíð.

Stig 2: Byrja tína leiting

Væl umtóktar leitimaskinur eru tín portur til at finna opnar dátur. Til dømis, um tú leitar eftir dátum viðvíkjandi New York, kanst tú skriva "New York Open Data" í leitiboksin. Hendan háttur er beinleiðis og virknaður til at finna heimasíður hjá stjórnum ella stovnum, sum eru vigdar opnum dátum.

Stig 3: Brúka opnar dátuportalar

Fleiri stjórnir og felagsskapir halda uppi opnum dátuportalum, sum savna dátusøvn til almenna nýtslu. Heimasíður sum data.gov (fyri Sambandsríki Amerika), data.gov.uk (fyri Stórabretland) og European Union Open Data Portal eru frálík byrjanarstøð. Hesir portalar hava ofta leitiøkir, sum loyva tær at avmarka dátusøvn eftir bólki, sniði ella lyklaorði.

Stig 4: Kanna dátusniðið

Opnar dátur kunnu vera í ymiskum sniðum, herundir CSV, JSON, XML og shapefiles. Til kortverkætlanir vilt tú sannlíkt heldur brúka landafrøðilig dátusnið sum shapefiles ella GeoJSON. Tryggja tær, at dáturnar, sum tú hevur áhuga í, eru tøkar í einum sniði, sum er samsvarandi við títt kortforrit.

Viðmerking:
Tað er umráðandi at skilja avmarkingarnar aftan fyri hesar fílur. Fyri at læra meira um ymisku fílutypurnar, vitja; Import/Export: Descriptions, Examples, Restrictions and Workarounds - CSV, DXF, GeoJSON, GPX, KML, KMZ, SHP

Stig 5: Heinta og kanna dáturnar

Eina ferð tú hevur funnið dátusavn, sum samsvarar við tínar tørvar, heintar tú tað á tína teldu. Tað er umráðandi at kanna dáturnar fyri góðsku og viðkomandi týdning. Eftirkanna um nakað fylgiskjal ella metadáta er tøkt, sum lýsir dátusavnið, keldurnar og møgulig avmarkingar ella atlit.

Stig 6: Fyrireika dáturnar til innflyting

Alt eftir títt serliga kortforrit kanst tú hava tørv á at umskapa dáturnar til eitt samsvarandi snið ella gera nakað fyribils dátureinsan. Hetta stigið kann fevna um at sía óneyðugar kolonnur frá, rætta feilir ella savna dátupunkt.

Stig 7: Innflyt dáturnar í tína kortverkætlan

Við tínum opnu dátum reinsaðum og klárum er seinasta stigið at innflyta tær í tína kortverkætlan. Henda gongdin er ymisk, alt eftir hvørt forrit ella pallur tú brúkar, men fevnir vanliga um at leggja dátufíluna upp og knýta viðkomandi økir ella rúmfrøði til tína verkætlan.

Fyri at læra hvussu, vitja; Innflyt fílur og dáta

Minst til, at lykilin til at brúka opnar dátur væl í tínum kortverkætlanum liggur í varligum vali, kanning og fyrireiking av dátunum. Við stigunum omanfyri ert tú væl á veg at lata upp fulla møguleikan hjá opnum dátum til at ríka tínar kortverkætlanir. Gott kortlegging!